Η έκδοση ενός λογοτεχνικού περιοδικού δεν μπορεί να είναι στη χώρα μας επάγγελμα. Όμως, το να φτιάχνεις ένα περιοδικό ανιχνεύοντας παράλληλα τρόπους ώστε να εκπροσωπήσει το σύγχρονο και να το απευθύνεις στην πιο καλλιεργημένη μερίδα του αναγνωστικού κοινού είναι μοναδικό προνόμιο.
Σε τέτοιο κλίμα κυκλοφόρησε κι ο «περίπλους» την Άνοιξη του 1984. Από την αρχή ήταν ξεκαθαρισμένο ότι πρωτίστως θα εξυπηρετούσε τις ανάγκες του νου και της ψυχής αυτών που τον φρόντιζαν. Από εκεί και πέρα όσο περισσότερο συνέβαινε το ίδιο και με τους αναγνώστες του, τόσο το καλύτερο.
Ξεκίνησε με έδρα του την Ζάκυνθο, τη «συμφώνως τω νόμω» βάση του, γιατί η πραγματική ήταν πάντα η Αθήνα. Κι ο λόγος ότι η θεματολογία του είχε αποφασισθεί από την αρχή να έχει χαρακτήρα επτανησοκεντρικό.
Ένα πλήθος από σπαράγματα μιας κάποτε ένδοξης πολιτισμικά περιοχής της Ελλάδας, σπαράγματα του ό,τι απόμεινε από το σεισμό και την πυρκαγιά του 1953, λησμονημένα από τις κοινωνικές ανακατατάξεις που ακολούθησαν αυτές τις καταστροφές και καταπλακωμένα από τους τόνους του τουριστικού μπετόν, ζητούσαν την διάσωση, την καταγραφή και τη δημοσιοποίησή τους, όχι τόσο για να τα γνωρίσει η σύγχρονη με την κυκλοφορία του γενιά, που ποτέ δεν έδειξε να πολυενδιαφέρεται, όσο για να τα βρει κάπου φυλαγμένα η επόμενη, στην οποία επιμόνως ελπίζαμε παρόλα όσα της καταλόγιζαν και που ουδέποτε συμμεριστήκαμε.
Στη νέα γενιά έδωσε και το περιοδικό το προβάδισμα –άλλωστε όταν ξεκίνησε μας χώριζαν από τους τότε εικοσάρηδες μόλις επτά χρόνια. Είχα τη χαρά να δω νέα παιδιά, που από φοιτητές ακόμη πρωτοδημοσίευσαν στις σελίδες του «περίπλου», να καταξιώνονται στον επιστημονικό και τον καλλιτεχνικό στίβο.
Παράλληλα όμως επιδίωξα και τη συνεργασία των πιο γνωστών μελετητών ή δημιουργών, αφού ήθελα η παρέμβαση του «περίπλου» να είναι ουσιαστική και όχι να ευαγγελίζεται απλώς κάποιους νεωτερισμούς, που τις πιο πολλές φορές είναι και στείροι. Η ανταπόκριση ήταν θερμή, με κύρια παρουσία εκείνη του Γ. Π. Σαββίδη, του οποίου η συμπαράσταση υπήρξε αμέριστη.

Το περιοδικό σταμάτησε όταν έπαψε ο πολιτισμός στη χώρα μας να έχει «υπόληψη». Από αυτό προέκυψε ο ομώνυμος εκδοτικός οίκος βιβλίων, που εκτείνεται πλέον σε όλη τη χώρα.
Το περιοδικό, με πενήντα τρία τεύχη και με περίπου τριάντα τίτλους αυτοτελών εκδόσεων, κυρίως φιλολογικών μελετών, μάλλον εξάντλησε τα όρια του εφικτού. Και δεν μπορώ να κρύψω την ικανοποίησή μου που οι αναγνώστες και οι συνδρομητές μας παρέμειναν για δεκαοκτώ και πλέον χρόνια, όσο κράτησε η έκδοσή του, αμετανόητοι. Ούτε που ανάμεσα στους τελευταίους περιλαμβάνονται και μερικές δεκάδες πανεπιστήμια του εξωτερικού. Ούτε, τέλος, που η Νομαρχία της Ρώμης θυμήθηκε τα δέκα χρόνια μας και μας απένειμε ένα βραβείο, που την ίδια χρονιά απένειμε και στον εκδότη της «Ρεπούμπλικα» και τον δικαστή της επιχείρησης «καθαρά χέρια» Ντι Πιέτρο.
Αν ήθελα να επισημάνω τον χαρακτήρα του περιοδικού θα στεκόμουν σε δύο σημεία:
• Η απλότητα του ύφους. Όταν κανείς ξέρει τι λέει, το λέει απλά.
• Ότι είναι περιοδικό που γελά, πολλές φορές, είναι αλήθεια, σαρκαστικά. Όμως το να αντιμετωπίζεις την σημερινή ελλαδική καθημερινότητα χωρίς δηκτικότητα είναι προσβολή στο καλό γούστο.
Ασφαλώς, είναι βέβαιο ότι έγιναν ένα σωρό λάθη. Το ήξερα άλλωστε από την αρχή, ότι η ιστορία του περιοδικού θα ήταν η ιστορία των λαθών του. Υπάρχει όμως πιο ανθρώπινη ιδιότητα από εκείνη της ικανότητας να κάνεις λάθος; Μόνο ο άνθρωπος από όλα τα πλάσματα της φύσης έχει αυτό το προνόμιο!

Για το περιοδικό περίπλους, Διονύσης Βίτσος.