Ε.ΚΕ.ΒΙ.
01. To EKEBI
02. Προώθηση της ανάγνωσης
03. Προβολή στο εξωτερικό
04. Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης
05. Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου
06. Ενίσχυση Δημιουργών - Επαγγελματιών
07. Τεκμηρίωση - Βιβλιοθήκες - Έρευνες
08. Τράπεζα δεδομένων - Αρχεία
09. Εκδόσεις του ΕΚΕΒΙ
10. Νομικά θέματα
 
ΑΡΧΙΚΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ SITE MAP LINKS ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αρχείο συγγραφέων
Από το 18ο αιώνα μέχρι το 1935
Σύγχρονοι Έλληνες συγγραφείς
Φωτογραφικό λεύκωμα Giovanni Giovannetti
Φωτογραφικό λεύκωμα Πηνελόπης Μασούρη
Αρχείο λογοτεχνικών βραβείων
Αρχείο εικονογράφων
Αρχείο μεταφραστών
Αρχείο εκδοτών
Αρχείο βιβλιοπωλείων
Αρχείο βιβλιοθηκών
Αρχείο μεταφρασμένων ελληνικών βιβλίων
Αρχείο περιοδικών
Ανθολογία ελληνικής ποίησης
Αρχείο 'Βιβλίο & Τέχνη'
Επιστήμες του Ανθρώπου
Θεματικές Εκθέσεις
Αρχείο ημερίδων για βιβλιοθήκες
Κέντρα φιλοξενίας λογοτεχνών
Αρχείο κριτικών λογοτεχνίας
01. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ 10ης ΔΕΒΘ
Αναζητήστε τις φωτογραφίες σύμφωνα με την ημερομηνία ή τον τίτλο της εκδήλωσης  

02. Παράταση αιτήσεων για συμμετοχή στο πρόγραμμα «Φράσις» του ΕΚΕΒΙ
Η Επιτροπή του Προγράμματος «Φράσις» του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) συνεδρίασε στις 13 Μαΐου αποφασίζοντας να παραταθεί έως τις αρχές Ιουνίου η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων από ενδιαφερόμενους εκδοτικούς οίκους, φορείς, πνευματικά ιδρύματα και πολιτιστικούς οργανισμούς του εξωτερικού για την επιχορήγηση μεταφράσεων Ελλήνων συγγραφέων.  

03. 10η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης: Αντίστροφη μέτρηση για το «άνοιγμα των πυλών»
Τα εγκαίνια της Εκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη 16 Μαΐου (ώρα: 7.30 μ.μ.), στην κεντρική πλατεία της Έκθεσης.  

04.  10η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (16 -19 Μαΐου 2013)
Διαβάστε το αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων της 10ης ΔΕΒΘ.  

05. 10η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης - 16 έως 19 Μαΐου 2013
Η Έκθεση ετοιμάζεται σ’ εντατικούς ρυθμούς από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, με γνώμονα το γεγονός ότι αποτελεί κορυφαίο ετήσιο ραντεβού για εκδότες, συγγραφείς, βιβλιόφιλους και άλλους επαγγελματίες του κλάδου.  

06. «Φράσις» - Πρόγραμμα επιχορήγησης μεταφράσεων ελληνικών βιβλίων σε ξένες γλώσσες
Με απόφαση του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού και του νέου ΔΣ του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου θα επαναλειτουργήσει το πρόγραμμα «Φράσις» με καινούργια Επιτροπή.  

07. Τα Εργαστήρια Βιβλίου του ΕΚΕΒΙ
Από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου διευκρινίζεται ότι η λειτουργία των Εργαστηρίων Βιβλίου του ΕΚΕΒΙ έχει προς το παρόν ανασταλεί και σε κανέναν δεν έχει παρασχεθεί το δικαίωμα να παρουσιάζεται ως συνεχιστής. Σχετικά με το θέμα έχει αποσταλεί εξώδικο προς το βιβλιοπωλείο που εμφανίζεται με διαφημίσεις ως συνεχιστής των Εργαστηρίων που επί σειρά ετών λειτούργησαν με επιτυχία από το ΕΚΕΒΙ.  
Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών
Παπαντωνίου Ζαχαρίας
Τόπος Γέννησης:Καρπενήσι
Έτος Γέννησης:1877
Έτος Θανάτου:1940
Λογοτεχνικές Κατηγορίες:Πεζογραφία
Ποίηση
Θέατρο - Σενάριο
Δοκίμιο
Παιδική λογοτεχνία

Βιογραφικό Σημείωμα

ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ (1877-1940)


Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου γεννήθηκε στο Καρπενήσι, γιος του δασκάλου Λάμπρου Παπαντωνίου και της Ελένης Ηλιόκαυτου από το Καρπενήσι. Είχε τρία αδέλφια, το Χαρίλαο, το Θανάση και τη Σοφία. Στο Καρπενήσι έμαθε τα πρώτα γράμματα και το 1890 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα, όπου τέλειωσε το Γυμνάσιο, πήρε μαθήματα ζωγραφικής και γράφτηκε στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου, χωρίς να αποφοιτήσει. Στράφηκε από τα φοιτητικά του χρόνια προς τη συγγραφή και τη δημοσιογραφία και σε ηλικία δεκαέξι μόλις ετών ξεκίνησε να αρθρογραφεί στην Ακρόπολη του Βλ. Γαβριηλίδη. Ως το 1898, οπότε κυκλοφόρησε η πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο Πολεμικά τραγούδια, συνέχισε να συνεργάζεται με περιοδικά και εφημερίδες όπως η Εφημερίδα των συζητήσεων, ο Χρόνος και η Σκριπ, στην οποία υπήρξε αρχισυντάκτης από το 1900 ως το 1905. Το 1904 γίνεται ένα από τα πρώτα μέλη της εταιρίας Η Εθνική Γλώσσα, με στόχο την υπεράσπιση της δημοτικής γλώσσας (μαζί με τους Μιλτιάδη Μαλακάση, Λάμπρο Πορφύρα, Κωνσταντίνο Χατζόπουλο, Ανδρέα Καρκαβίτσα, Ιωάννη Κονδυλάκη και άλλους). Για την Εθνική γλώσσα συνέταξε τον επόμενο χρόνο τη διακήρυξη Προς το ελληνικό Έθνος, εκθέτοντας τους στόχους της. Από το 1908 και ως το 1911 βρέθηκε στο Παρίσι ως απεσταλμένος της εφημερίδας Εμπρός του Αριστείδη Κυριακού. Παράλληλα αρθρογραφούσε σε γαλλικές εφημερίδες και γνώρισε νέα καλλιτεχνικά ρεύματα. Μετά την επιστροφή του στην Αθήνα εγκατέλειψε τη δημοσιογραφία (με μοναδική εξαίρεση τη συγγραφή χρονογραφημάτων στην εφημερίδα Εμπρός ως το 1914) και διακρίθηκε σε μια έκθεση ζωγραφικής στο Ζάππειο για σχεδιάσματα και γελοιογραφίες που είχε δημοσιεύσει κατά καιρούς σε διάφορα περιοδικά. Από το 1912 και ως το 1916 διετέλεσε νομάρχης στη Ζάκυνθο, τις Κυκλάδες, την Καλαμάτα και τη Σπάρτη. Από τη θέση του Νομάρχη προώθησε την ιδέα οργάνωσης εργατικού σωματείου στη Σύρο καθώς επίσης τη διοργάνωση του πρώτου Πανιονίου Συνεδρίου για τα πενήντα χρόνια της Ένωσης της Επτανήσου και αντέδρασε μαζί με τον εισαγγελέα Α.Ρέγκο στον αφορισμό του 1916 κατά του Βενιζέλου. Η τελευταία πρωτοβουλία του του στοίχισε τη θέση του και τον οδήγησε σε δίκη, στην οποία όμως απαλλάχτηκε. Δεν έπαψε παράλληλα να ασχολείται με την τέχνη και την κριτική, ενώ βραβεύτηκε μαζί με τον Στέλιο Σπεράντζα και την Ελένη Μ. Νεγρεπόντη (κατόπιν Ελένη Ουράνη) στον επίσημο διαγωνισμό Στρατιωτικών Ποιημάτων που προκήρυξε ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Το 1917 πέθανε ο πατέρας του και τον επόμενο χρόνο έγραψε (σε συνεργασία με τους Δ.Ανδρεάδη, Αλ.Δελμούζο, Π.Νιρβάνα και Μ.Τριανταφυλλίδη και εικονογράφηση του Π. Ρούμπου) τα Ψηλά Βουνά, έργο που προορίστηκε για αναγνωστικό της τρίτης τάξης του δημοτικού σχολείου (είχε προηγηθεί ανάθεση του έργου στον Παπαντωνίου από το Υπουργείο Παιδείας της επαναστατικής κυβέρνησης Βενιζέλου). Την ίδια χρονιά ανέλαβε καθήκοντα προέδρου της Εθνικής Πινακοθήκης, φροντίζοντας για τον εμπλουτισμό της με έργα πολλών ελλήνων ζωγράφων και χαρακτών (Γύζης, Παρθένης, Μαλέας, Λύτρας, Θεοτοκόπουλος). Τον επόμενο χρόνο αυτοκτόνησε σε ηλικία τριάντα εννιά χρόνων ο αδελφός του Θανάσης, ο οποίος αντιμετώπιζε έντονες ψυχικές διαταραχές από τα εικοσιδύο του. Το 1920 τύπωσε την παιδική ποιητική συλλογή Τα χελιδόνια, αφιερωμένη στον αδελφό του, η οποία επανεκδόθηκε το 1931 με τίτλο Παιδικά τραγούδια. Μετά την ανατροπή της κυβέρνησης Βενιζέλου η νέα κυβέρνηση αποφάσισε να καούν δημοσίως τα αναγνωστικά της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, ανάμεσα στα οποία και τα Ψηλά Βουνά. Το 1923 ο Παπαντωνίου εξέδωσε την ποιητική συλλογή του Πεζοί ρυθμοί και τους τρεις τόμους των Νεοελληνικών αναγνωσμάτων για τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, τιμήθηκε με το εθνικό Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών και διορίστηκε καθηγητής στο Αμαλίειο ορφανοτροφείο και τη Σχολή Καλών Τεχνών. Την ίδια χρονιά ταξίδεψε στην Ευρώπη, την Κωνσταντινούπολη και το Άγιο Όρος στα πλαίσια των καθηκόντων του ως διευθυντή της Εθνικής Πινακοθήκης. Τέσσερα χρόνια αργότερα τυπώθηκε η συλλογή διηγημάτων του Διηγήματα, ενώ από το 1929 και ως το 1937 εκδόθηκαν το θεατρικό έργο Ο όρκος του πεθαμένου, διασκευή από το δημοτικό τραγούδι Του νεκρού αδελφού, η ποιητική συλλογή Τα Θεία Δώρα, το ιστορικό δοκίμιο Ο Όθων οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις Άγιον Όρος και δυο συλλογές διηγημάτων με τίτλους Βυζαντινός όρθρος και Η θυσία. Το 1938 αναγορεύτηκε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα της λογοτεχνίας, θέση από την οποία υπέβαλε την πρώτη του εισηγητική έκθεση στη δημοτική, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις. Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου πέθανε την πρώτη μέρα του Φεβρουάρίου του 1940 από καρδιακή συγκοπή. Πολλά ανέκδοτα κείμενά του εκδόθηκαν μετά το θάνατό του.
1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Ζαχαρία Παπαντωνίου βλ. Άγρας Τέλλος, «Παπαντωνίου Ζαχαρίας», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια19. Αθήνα, Πυρσός, 1932 (τώρα και στον τόμο Τέλλος Άγρας, Κριτικά Τόμος τρίτος· Μορφές και κείμενα της πεζογραφίας· Φιλολογική επιμέλεια Κώστας Στεργιόπουλος, σ.308-312. Αθήνα, Ερμής, 1984), Αθανασιάδης Τάσος, «Παπαντωνίου Ζαχαρίας», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας11. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ., Αθανασόπουλος Βαγγέλης, «Ζαχαρίας Λ. Παπαντωνίου», Η παλαιότερη πεζογραφία μαςΙΑ΄ (1900-1914), σ.240-268. Αθήνα, Σοκόλης, 1998, Μερακλής Μ.Γ., «Ζαχαρίας Παπαντωνίου», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί – Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία – Γραμματολογία, σ.350-353. Αθήνα, Σοκόλης, 1977, Καλαντζοπούλου Βίκυ, «Παπαντωνίου Ζαχαρίας», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό8. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1988 και Μαλαφάντης Κωσνταντίνος Δημ., «Χρονολόγιο Ζαχαρία Παπαντωνίου», Διαβάζω285, 15/4/1992, σ.58-63.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία



• Άγρας Τέλλος, «Ο χρονογράφος Ζαχαρίας Παπαντωνίου», Νέα ΕστίαΚΖ΄, 1/4/1940, αρ.319, σ.432-438 (τώρα και στον τόμο Τέλλος Άγρας Κριτικά Τόμος τρίτος· Μορφές και κείμενα της πεζογραφίας· Φιλολογική επιμέλεια Κώστας Στεργιόπουλος, σ.154-166. Αθήνα, Ερμής, 1984).
• Άγρας Τέλλος, «Παπαντωνίου Ζαχαρίας», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια19. Αθήνα, Πυρσός, 1932 (τώρα και στον τόμο Τέλλος Άγρας, Κριτικά Τόμος τρίτος· Μορφές και κείμενα της πεζογραφίας· Φιλολογική επιμέλεια Κώστας Στεργιόπουλος, σ.308-312. Αθήνα, Ερμής, 1984).
• Αθανασιάδης Τάσος, «Ζαχαρίας Παπαντωνίου», Νέα Εστία47, ετ.ΚΔ΄, 1η/2/1950, αρ.542, σ.146-159.
• Αθανασιάδης Τάσος, «Παπαντωνίου Ζαχαρίας», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια Ελληνικής Λογοτεχνίας11 . Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
• Αθανασόπουλος Βαγγέλης, «Ζαχαρίας Λ. Παπαντωνίου», Η παλαιότερη πεζογραφία μαςΙΑ΄ (1900-1914), σ.240-268. Αθήνα, Σοκόλης, 1998.
• Γιάκος Δημ., Λυρικοί της Ρούμελης, σ.139-162.Αθήνα, 1958.
• Γιάκος Δημήτρης, «Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ένας πυρπολημένος», Μορφές της ελληνικής λογοτεχνίας, σ.130-153. Αθήνα, Φιλιππότης, 1982.
• Γιαλουράκης Μ., «Ζαχαρίας Παπαντωνίου·Ταξίδια», Ταχυδρόμος Αλεξάνδρειας, 22/1/1956.
• Θωμόπουλος Ν., Ζαχαρίας Παπαντωνίου. Αθήνα, 1958.
• Καλαντζοπούλου Βίκυ, «Παπαντωνίου Ζαχαρίας», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό8. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1988.
• Κουλούρης Χρ., Ζαχαρίας Παπαντωνίου. Αθήνα, 1953.
• Μερακλής Μ.Γ., «Ζαχαρίας Παπαντωνίου», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί – Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία – Γραμματολογία, σ.350-353. Αθήνα, Σοκόλης, 1977.
• Μπενέκος Αντ.Π., Ζαχαρίας Παπαντωνίου·Ένας σταθμός στα παιδικά γράμματα. Αθήνα, Δίπτυχο, 1972.
• Μπουμπουλίδης Φαίδων (επιμ.), Ζαχαρία Παπαντωνίου ΄Απαντα. Αθήνα, 1966.
• Παλαμάς Κωστής, Άπαντα8, σ.451-457. Αθήνα, Μπίρης, χ.χ.
• Παναγιωτόπουλος Ι.Μ., Τα πρόσωπα και τα κείμεναΑ΄. Αθήνα, Αετός Α.Ε., 1944.
• Παυλέας Σαράντος, «Ο Γεροβοσκός του Ζαχαρία Παπαντωνίου», Χρονικά Πειραματικού Σχολείου πανεπιστημίου ΘεσσαλονίκηςΝΕ΄, 1960, σ.111-115.
• Σιμόπουλος Ηλίας, «Ζαχαρίας Παπαντωνίου», Απεραντιακά, 7-8/1970, σ.2-4 και 8.
• Σταφιλάς Μιχάλης, «Ζαχαρίας Παπαντωνίου· ο πολυσύνθετος ρουμελιώτης λογοτέχνης», Στερεά Ελλάς, 4/1970, 9/97-12/100.
• Σταφιλάς Μιχάλης, «Ο Παπαντωνίου μπροστά σ' έναν αφορισμό», Νεοελληνικός Λόγος4, 1966.
Αφιερώματα περιοδικών
• Νεοελληνικά γράμματα, 10/2/1940.
• Νέα Εστία27, ετ.ΙΔ΄, 1η/4/1940, αρ.319.
• Ελληνική Δημιουργία130, 12/1953.
• Λογοτεχνικό Δελτίο19, 1/1968.
• Διαβάζω285, 15/4/1992, σ.57-104.

Εργογραφία


(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) 1

Ι.Ποίηση
• Πολεμικά τραγούδια. Αθήνα, τυπ.Εστία, 1898.
• Τα χελιδόνια· Ποιήματα για παιδιά· Μουσική Γεωργίου Λαμπελέτ. Αθήνα, Βιβλιοθήκη Εκπαιδευτικού Ομίλου, 1920. (το ίδιο με τίτλο Παιδικά τραγούδια, Αθήνα, Δημητράκος, 1931).
• Πεζοί ρυθμοί. Αθήνα, Ελευθερουδάκης, 1922.
• Τα θεία δώρα· Ποιήματα. Αθήνα, Δημητράκος, 1931.
ΙΙ.Πεζογραφία
• Τα Ψηλά Βουνά. Αθήνα, Εθνικό Τυπογραφείο, 1918.
• Διηγήματα. Αθήνα,1927.
• Βυζαντινός όρθρος. Αθήνα, 1936.
• Η Θυσία. Αθήνα, 1937.
ΙΙΙ.Δοκίμιο
• Όθων · και η ρωμαντική δυναστεία. Αθήνα, Δημητράκος, 1934.
• Άγιον Όρος. Αθήνα, 1934.
• Ταξίδια· Εισαγωγή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου. Αθήνα, Εστία, 1955.
• Παρισινά γράμματα. Αθήνα, Ελληνική Εκδοτική Εταιρία, 1956.
• Το άλογο. Κάιρο, 1956.
ΙV.Θέατρο
• Ο όρκος του πεθαμένου· Δράμα· Πρόλογος Ν.Λάσκαρη. Αθήνα, Δημητράκος, 1931.
V. Συγκεντρωτικές εκδόσεις
• Διηγήματα· Εισαγωγή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου. Αθήνα, Εστία, χ.χ.
• Το παγώνι· Κείμενο Ζαχαρία Παπαντωνίου· Ξυλογραφίες Γιάννη Κεφαλληνού· Φωτομηχανική ανατύπωση. Αθήνα, Μ.Ι.Ε.Τ., 1990. 1. Πολλά άρθρα και μελέτες του βρίσκονται δημοσιευμένα σε περιοδικά (κυρίως στα Ελεύθερο Βήμα, Παναθήναια, Εστία, Εμπρός).

Επιπλέον Πληροφορίες

Χειρόγραφα του λογοτέχνη υπάρχουν στο Γενικό Αρχείο του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α.)


Νέα αναζήτηση
PrintPrintEmailBack
EΡΓΟ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ
ΑΠΟ ΤΗΝ Ε.Ε ΚΑΙ ΤΟ ΥΠOYΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ.
Ε.Π. 'ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ'
Χρήστης: [Είσοδος]


ΕΚΕΒΙ © 2008. Hellenic Ministry of Culture. All rights reserved.
Site designed by Digid / karamella, Developed by Globo S.A.