Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών
Λάκων Κλέανδρος
Ψευδώνυμο: Καρθαίος Κώστας
Τόπος Γέννησης:Αθήνα
Έτος Γέννησης:1878
Έτος Θανάτου:1955
Λογοτεχνικές Κατηγορίες:Ποίηση
Μετάφραση

Βιογραφικό Σημείωμα

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΘΑΙΟΣ (1878-1955)


Ο Κώστας Καρθαίος (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Κλέανδρου Λάκωνα) γεννήθηκε στην Αθήνα, γιος του καθηγητή Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Βασιλείου Λάκωνα. Φοίτησε στη Σχολή Ευελπίδων, από όπου αποφοίτησε το 1900 με το βαθμό του αξιωματικού του Πεζικού και συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία και την Αυστρία 1907-1909). Στη συνέχεια ταξίδεψε ανά τη Γερμανία και επισκέφτηκε το Παρίσι και μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα εργάστηκε ως καθηγητής ανωτέρων μαθηματικών και πυροβολικής στο Σχολείο Υπαξιωματικών ως το 1912. Πήρε μέρος στους βαλκανικούς πολέμους και κατά τη διάρκεια του Εθνικού Διχασμού το 1917 εξορίστηκε ως αντιβενιζελικός στη Θήρα και την Κέα. Τη θέση του στο στρατό επανέκτησε το 1920 και αποστρατεύτηκε μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή με το βαθμό του συνταγματάρχη. Κατά τη διάρκεια της αποστρατείας του έφτασε ως το βαθμό του αντιστράτηγου. Η πρώτη εμφάνιση του Κώστα Καρθαίου στο χώρο των γραμμάτων πραγματοποιήθηκε το 1917 με την έκδοση της μετάφρασης της ποιητικής συλλογής του Όσκαρ Ουάιλντ Η μπαλάντα της φυλακής του Ρέντιγκ. Το 1921 δημοσίευσε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Τα τραγούδια του νησιού μου και οι κηφισιώτικες μελωδίες. Υπήρξε αρχισυντάκτης του Νουμά (1919-1920), θέση από την οποία διαδραμάτισε ουσιαστικό ρόλο στο δημοτικιστικό κίνημα και διευθυντής των Νεοελληνικών Γραμμάτων (1935). Συνεργάστηκε επίσης με τα περιοδικά Πνευματική Ζωή και Νέα Εστία. Το 1935 διορίστηκε διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου και στη συνέχεια διευθυντής της δραματικής σχολής του θεάτρου, πρόεδρος της επιτροπής δραματολογίου και της καλλιτεχνικής επιτροπής. Συνεργάστηκε στη σύνταξη του Εγκυκλοπαιδικού Λεξικού του Ελευθερουδάκη και στη Γραμματική της Δημοτικής του Μανώλη Τριανταφυλλίδη. Το ποιητικό έργο του Κώστα Καρθαίου χαρακτηρίζεται από στοχαστική και χαμηλών τόνων λυρική διάθεση. Ιδιαίτερη αξία έχει η πνευματική του προσφορά στο χώρο της μετάφρασης. Μετέφρασε έργα των Σαίξπηρ, Στρίντμπεργκ, Κλάιστ, Καλντερόν, Λόπε ντε Βέγκα και άλλων σημαντικών συγγραφέων. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η νηφάλια μετριοπαθής στάση που τήρησε ο Καρθαίος στα πλαίσια της έξαρσης του δημοτικισμού που είχε οδηγήσει σε ακρότητες, στάση που είναι εμφανής στην αισθητική των μεταφράσεών του.
1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Κώστα Καρθαίου βλ. Άγρας Τέλλος, «Καρθαίος Κ.», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια13. Αθήνα, Πυρσός, 1933, Αθανασιάδης Τάσος, «Καρθαίος Κώστας», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας8. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ., Μερακλής Μ.Γ., «Κ.Καρθαίος», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί – Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία – Γραμματολογία, σ.470. Αθήνα, Σοκόλης, 1977 και χ.σ., «Καρθαίος Κώστας», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία



• Άγρας Τέλλος, «Καρθαίος Κ.», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια13. Αθήνα, Πυρσός, 1933.
• Αθανασιάδης Τάσος, «Καρθαίος Κώστας», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας8. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
• Βενέζης Ηλίας, «Τελευταίος λόγος», Νέα Εστία59, ετ.Λ΄, 1η/1/1956, αρ.684, σ.53-54.
• Ιακωβίδη Λιλή, Ο ποιητής Καρθαίος · από την ζωή και το έργο του. Αθήνα, Εκδόσεις των επτά, 1971.
• Μερακλής Μ.Γ., «Κ.Καρθαίος», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί – Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία – Γραμματολογία, σ.470. Αθήνα, Σοκόλης, 1977.
• Παναγιωτόπουλος Ι.Μ., «Το παράδειγμά του», Νέα Εστία59, ετ.Ξ΄, 1η/1/1956, 684, σ.50-52.
• Στεργιόπουλος Κώστας, «Ο σεμνός και στοχαστικός Καρθαίος · [Σαράντα χρόνια από το θάνατό του]», Ακτή25, Χειμώνας 1995.
• Χάρης Πέτρος, «Χωρίς φθορά», Νέα Εστία59, ετ.Λ΄, 1η/1/1956, αρ.684, σ.54-55.
• χ.σ., «Καρθαίος Κώστας», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Αφιερώματα περιοδικών
• Πνευματική Ζωή22, ετ.2, 15/5/1954.
• Νέα Εστία59, 1/1/1956, σ.48-56.
• Νέα Εστία73, 15/3/1963, αρ.857, σ.388-399 (Δημοσίευση των ομιλιών στην Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών προς τιμήν του Κώστα Καρθαίου).
• Σταθμοί33, ετ.Γ΄, 12/1977.

Εργογραφία


(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις)

Ι.Ποίηση
• Τα τραγούδια του νησιού μου και οι Κηφισιώτικες μελωδίες. Αθήνα, Γανιάρης, 1921.
• Sotto voce. Αθήνα, Πυρσός, 1940.
• Ο κήπος του Μελχισεδέκ. Αθήνα, έκδοση του περ. Πνευματική Ζωή, 1955.
ΙΙ.Μεταφράσεις
• Όσκαρ Ουάιλδ, Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίη· Μετάφραση Κ.Καρθαίου. Αθήνα, Γανιάρης, [1917].
• Όσκαρ Ουάιλδ, Η μπαλάντα της φυλακής του Ρέντιγγ· Μεταφραστής Κ. Καρθαίος. Αθήνα, Τύπος, χ.χ.
• Μιγκέλ ντε Θερβάντες, Δον Κιχώτης, μέρος α΄ . Αθήνα, 1920.
• Γεωργίου Κραμ Κουκ, Οι Αθηναίες· Δράμα· Στο πρωτότυπο και σε νεοελληνική μετάφραση γραμμένη από τον συγγραφέα και συμπληρωμένη από τον Κ.Καρθαίο. Αθήνα, τυπ.Εστία, 1926.
• Ερρίκου Φον Κλάιστ, Ο πρίγκηπας του Χόμπουργκ· Δράμα σε πέντε πράξεις. Έμμετρη μετάφραση Κώστα Καρθαίου. Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Σχολής Μωραΐτη, 1974.
• Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, Ιούλιος Καίσαρας· Τραγωδία σε πέντε πράξεις· Μετάφραση Κ.Καρθαίου. Αθήνα, Βασιλείου, χ.χ. (στη σειρά Θέατρο, αρ.2) [Και Αθήνα, Ίκαρος, 1953].
• Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, Μάκβεθ· Μετάφραση Κ.Καρθαίου. Αθήνα, Βασιλείου, χ.χ. (στη σειρά Θεάτρο, αρ.1).
• Μιχ. Θερβάντες, Ο Δον Κιχώτης· Μετάφραση και πρόλογος Κ.Καρθαίου. Αθήνα, Σύγχρονη Λογοτεχνία, 1954 (και τόμος Β΄ Μετάφραση και πρόλογος Κ.Καρθαίου και Ι.Ιατρίδη. Αθήνα, Εστία, χ.χ.).
ΙΙΙ.Δοκίμια
• Τρία ποιητικά βιβλία· Στοχασμοί του Κ.Καρθαίου. Αθήνα, ανάτυπο από τον Αιώνα Μας, 1950.


Νέα αναζήτηση