Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών
Θέμελης Γιώργος
Τόπος Γέννησης:Σάμος
Έτος Γέννησης:1900
Έτος Θανάτου:1976
Λογοτεχνικές Κατηγορίες:Ποίηση
Θέατρο - Σενάριο
Δοκίμιο

Βιογραφικό Σημείωμα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ (1900-1976)


Ο Γιώργος Θέμελης γεννήθηκε στη Σάμο. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Από το 1930 εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου εργάστηκε ως καθηγητής της φιλολογίας στη Δημόσια Εκπαίδευση και τη Δραματική Σχολή του Κρατικού Ωδείου. Στο χώρο της λογοτεχνίας πρωτοεμφανίστηκε το 1922 με δημοσιεύσεις ποιημάτων στις στήλες του περιοδικού Μηνιαία Επιθεώρησις Σάμου. Υπήρξε μέλος των περιοδικών της Θεσσαλονίκης Μακεδονικές Ημέρες (1932-1939 - όπου το 1936 δημοσίευσε και το πρώτο του ποίημα σε ελεύθερο στίχο) και Κοχλίας (1946-1948), ενώ συνεργάστηκε μεταξύ άλλων με τα λογοτεχνικά περιοδικά Μορφές, Τέχνη και Ζωή, Ορίζοντες, Ελεύθερα Γράμματα, Νέα Πορεία, Ο Αιώνας μας, Αγγλοελληνική Επιθεώρηση. Το 1945 πραγματοποιήθηκε η έκδοση της πρώτης του ποιητικής συλλογής με τίτλο Γυμνό παράθυρο. Εξέδωσε πολλές ποιητικές συλλογές, λογοτεχνικές μεταφράσεις, θεατρικά έργα και δοκίμια. Τιμήθηκε με τον Α’ Έπαινο του διαγωνισμού διηγήματος της Νέας Εστίας (1927), το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1956), το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1962) και το Βραβείο του Δήμου Θεσσαλονίκης (1960). Πέθανε στη Θεσσαλονίκη. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Γιώργου Θέμελη βλ. Αργυρίου Αλεξ., «Γιώργος Θέμελης», Η ελληνική ποίηση · Νεωτερικοί ποιητές του μεσοπολέμου, σ.198-200 (της εισαγωγής) και 284-286 (της ανθολογίας). Αθήνα, Σοκόλης, 1979, Αργυρίου Αλεξ., «Θέμελης Γιώργος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985 και Γεράνης Στέλιος, «Θέμελης Γιώργος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας7. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία



• Αργυρίου Αλεξ., «Γιώργος Θέμελης», Η ελληνική ποίηση · Νεωτερικοί ποιητές του μεσοπολέμου, σ.198-200 (της εισαγωγής) και 284-286 (της ανθολογίας). Αθήνα, Σοκόλης, 1979.
• Αργυρίου Αλεξ., «Θέμελης Γιώργος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
• Ασλάνογλου Αλέξης - Νίκος, Θάνατος και γέννηση στην ποίηση του Γιώργου Θέμελη. [1951].
• Βαφόπουλος Γ.Θ., «Μνήμη Γιώργου Θέμελη» και «Ο Γιώργος Θέμελης», Η λέξη66, 7-8/1987, σ.557-561.
• Βιστωνίτης Αναστάσης, «Ο χρόνος, το αράγιστο είδωλο · Αναφορά στην ποίηση του Γ.Θέμελη», Η λέξη66, 7-8/1987, σ.562-565.
• Γεράνης Στέλιος, «Θέμελης Γιώργος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας7. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
• Καραντώνης Αντρέας, «Γιώργος Θέμελης», Η ποίησή μας μετά τον Σεφέρη, 140-153. Αθήνα, Δωδώνη, 1976.
• Κέντρου – Αγαθοπούλου Μαρία, «Μνήμη Γιώργου Θέμελη», Νέα Εστία105, ετ.ΝΓ΄, 15/4/1979, αρ.1243, σ.525-528.
• Κιτσοπούλου Ελένη, Γιώργος Θέμελης · Η εκδοχή του σώματος - η εκδοχή του προσώπου. Θεσσαλονίκη, 1987.
• Κιτσοπούλου Ελένη, Γιώργος Θέμελης · Η εκδοχή του χρόνου - η εκδοχή των πραγμάτων. Θεσσαλονίκη, 1987.
• Κιτσοπούλου Ελένη, Γιώργος Θέμελης · Αυτοπροσωπογραφία. Θεσσαλονίκη, 1988.
• Κιτσοπούλου Ελένη-Θέμελη, «Το πολλαπλό ταξίδι του Γιώργου Θέμελη. Από την εικόνα στην αντανάκλαση» και «Γιώργος Θέμελης, Η εκδοχή του θανάτου» και «Η εκδοχή του καθρέφτη», Η ποίηση ποιεί όπως ο έρως· Δοκίμια, σ.45-69, 71-84 και 85-98. Θεσσαλονίκη, 1994.
• Κοκόλης Ξ.Α., Δώδεκα ποιητές, Θεσσαλονίκη 1930 -1960. Θεσσαλονίκη, Εγνατία, 1979.
• Κουλουφάκος Κώστας, «Γ.Θέμελη: Δεντρόκηπος», Επιθεώρηση Τέχνης, 25/3/1955, σ.232-233.
• Μουρέλος Γιώργος, «Γιώργου Θέμελη, Το περιστέρι και τα εφτά αναστάσιμα θαύματα…», Νέα Πορεία265-267 (Θεσσαλονίκη), 3-5-/1977, σ.97-102.
• Ο ποιητής Γιώργος Θέμελης (τιμητικός τόμος). Θεσσαλονίκη, 1971.
• Σταματίου Κ., Κριτική για τα Βιβλικά, Τα Νέα, 29/5/1976.
• Στεργιόπουλος Κώστας, Από το συμβολισμό στη νέα ποίηση. Αθήνα, Φέξης, 1967.
• Στεργιόπουλος Κώστας, Περιδιαβάζοντας Α΄, σ.3-, 31, 34, 181. Αθήνα, Κέδρος, 1982.
• Πρόσωπο και είδωλο του Γ. Θέμελη. Νέα συνολικά μελετήματα (συλλογικό), Τετράδια "Ευθύνης" 38, Ευθύνη, Αθήνα 1999.
Αφιερώματα περιοδικών
• Νέα Πορεία254-258, ετ.ΚΒ΄, 4-8/1976.
• Κριτικά Φύλλα32, ετ.5, Καλοκαίρι 1976.
• Σαμιακή Επιθεώρηση, 7/1979.

Εργογραφία


(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις)

Ι.Ποίηση
• Γυμνό παράθυρο· Ποιήματα. Θεσσαλονίκη, 1945.
• Άνθρωποι και πουλιά. Θεσσαλονίκη, 1947.
• Ο γυρισμός · Σχέδιο για μια λυρική εποποιία. Θεσσαλονίκη, 1948.
• Ωδή για να θυμόμαστε τους ήρωες. 1949.
• Ακολουθία. Θεσσαλονίκη, 1950.
• Συνομιλίες. Θεσσαλονίκη, 1953.
• Δενδρόκηπος. Θεσσαλονίκη, 1955.
• Το πρόσωπο και το είδωλο. Θεσσαλονίκη, 1959.
• Φωτοσκιάσεις. 1961.
• Η Μόνα παίζει. 1961.
• Το δίχτυ των ψυχών. 1965.
• Έξοδος. 1968.
• Ποιήματα Ι. 1969.
• Ποιήματα ΙΙ. 1970.
• Ηλιοσκόπιο. Θεσσαλονίκη, 1971.
• Περιστροφή · Ποίημα σφαιρικό και μετατοπιζόμενο. 1973.
• Ελεγεία του αμετάθετου. 1973.
• Δενδρόκηπος ΙΙ. 1973.
• Κήποι. 1973.
• Ars Poetica. 1974.
• Οίκος εμπορίου· Ποίημα από σκηνής σε δύο φωνές και χορό. Θεσσαλονίκη, 1974.
• Τα Βιβλικά. 1975.
• Το περιστέρι και τα εφτά θανάσιμα αμαρτήματα. Θεσσαλονίκη, έκδοση του περ. Νέα Πορεία, 1977.
• Ποιήματα. Θεσσαλονίκη, Ιανός, 1987.
ΙΙ.Δοκίμιο
• Η διδασκαλία των νέων ελληνικών. 1933.
• Επίγραμμα και Μακεδόνες επιγραμματοποιοί. 1936.
• Ο Ύμνος εις την ελευθερίαν · Δοκίμιο. Αθήνα, Ζαχαρόπουλος, [1948].
• Η διδασκαλία των νέων ελληνικών - Το πρόβλημα της ερμηνείας. 1950.
• Το κλειδί. 1960.
• Αγγελικό και μαύρο φως. 1961.
• Ο Παπαδιαμάντης και ο κόσμος του. 1962.
• Η νεώτερη ποίησή μας· Πρώτος και δεύτερος κύκλος. Αθήνα, Φέξης, 1963.
• Η εσχάτη κρίσις. 1964.
• Η νεώτερη ποίησή μας ΙΙ - Γενικές απόψεις. 1967.
• Η διδασκαλία των νέων ελληνικών - Το πρόβλημα της ερμηνείας Β’. 1969.
• Η ποίηση του Καβάφη. 1970.
• Ο Σολωμός ανάμεσά μας. 1970.
• Ένας μονόλογος για την ποίηση. 1975.
• Το περιστέρι και τα επτά αναστάσιμα θαύματα. Θεσσαλονίκη, έκδοση του περ.Νέα Πορεία, 1977.
ΙΙΙ.Θέατρο
• Ο χρεωστής· Εισαγωγή Μόνας Κιτσοπούλου. Θεσσαλονίκη, 1991.


Νέα αναζήτηση