Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών
Χατζημηνάς Ανδρέας
Ψευδώνυμο: Ανθίας Τεύκρος
Τόπος Γέννησης:Κύπρος- Κοντέα
Έτος Γέννησης:1903
Έτος Θανάτου:1968
Λογοτεχνικές Κατηγορίες:Πεζογραφία
Ποίηση
Θέατρο - Σενάριο
Δοκίμιο

Βιογραφικό Σημείωμα

ΤΕΥΚΡΟΣ ΑΝΘΙΑΣ (1903-1968)


Ο Τεύκρος Ανθίας (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Ανδρέα Παύλου Χατζημηνά) γεννήθηκε στην Κοντέα της επαρχίας Αμμοχώστου της Κύπρου. Φοίτησε στο Παγκύπριο Ιεροδιδασκαλείο της Λάρνακας (1917-1922) και σπούδασε παιδαγωγικά στην Χοιροκοιτία (1922-1923). Εργάστηκε ως δάσκαλος σε σχολεία της Καρύστας, της Σπάρτης και του Σκλαβοχωρίου του νομού Λακωνίας. Από το 1927 έζησε για τρία χρόνια στην Αθήνα υπό άθλιες οικονομικές συνθήκες. Το 1930 επέστρεψε στην Κύπρο και οργανώθηκε στην κομμουνιστική παράταξη, ενέργεια που προκάλεσε δίωξη και φυλάκισή του κατά τη διάρκεια των Οκτωβριανών (1931, 1933). Το 1935 αφορίστηκε από την Ιερά Σύνοδο της Κύπρου με αφορμή την έκδοση της ποιητικής συλλογής του Η Δευτέρα παρουσία. Συνέχισε να υπηρετεί την κομμουνιστική παράταξη από την Αγγλία, όπου πήγε το 1948 και έμεινε ως το 1955, οπότε γύρισε στη γενέτειρά του για να πάρει μέρος στον αγώνα κατά των Άγγλων. Συνελήφθη, κλείστηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης και αφέθηκε ελεύθερος το 1957 μετά από καρδιακή προσβολή. Έφυγε ξανά στο Λονδίνο ως ανταποκριτής της εφημερίδας Το Βήμα, όπου έζησε ως το τέλος της ζωής του. Η σορός του μεταφέρθηκε στη γενέτειρά του. Παντρεύτηκε τη Λόλα Λεοντιάδη, με την οποία απέκτησε ένα γιο και μια κόρη και σε δεύτερο γάμο την Αναστασία Παγώνη, με την οποία απέκτησε ένα γιο και δύο κόρες. Στη λογοτεχνία στράφηκε από την παιδική του ηλικία και από τα δέκα ως τα δώδεκα χρόνια του εξέδωσε έξι ποιητικές φυλλάδες. Συνέχισε να γράφει κατά τη διάρκεια των σπουδών του, ενώ κατά την περίοδο της παραμονής του στη Σπάρτη εξέδωσε το περιοδικό Φλόγα, το οποίο τύπωνε με προσωπικά του έξοδα στον Πειραιά και συνέχισε την έκδοσή του στην Αγγλία, παράλληλα με την έκδοση του περιοδικού Σπίθα που είχε ξεκινήσει να εκδίδει στη Λευκωσία Γνωστός έγινε το 1929 με την ποιητική συλλογή Τα σφυρίγματα του αλήτη. Συνεργάστηκε με περιοδικά της Κύπρου και της Αθήνας, όπως τα Ελευθερία, Νέος Δημοκράτης, Χαραυγή, Φραγγέλιο και το Περιοδικό της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας, της Κύπρου και της Αλεξάνδρειας. Το συγγραφικό έργο του περιλαμβάνει επίσης ένα μυθιστόρημα, μια λαογραφική μελέτη για την Κύπρο και έργα για το θέατρο. Έργα του μεταφράστηκαν στα αγγλικά.
1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Τεύκρου Ανθία βλ. Στεργιόπουλος Κώστας, «Τεύκρος Ανθίας», Η ελληνική ποίηση· Ανθολογία - Γραμματολογία· Η ανανεωμένη παράδοση, σ.452-456. Αθήνα, Σοκόλης, 1980, Αργυρίου Αλεξ., «Ανθίας Τεύκρος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό1. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1983 και Κουδουνάρης Αριστείδης Λ., «Ανθίας Τεύκρος», Βιογραφικόν Λεξικόν Κυπρίων 1800-1920. Λευκωσία, 1995 (έκδοση γ΄).

Ενδεικτική Βιβλιογραφία



• Άγρας Τέλλος, Κριτική για το Διψασμένοι στην Άβυσσο, Νεοελληνικά Γράμματα21, ετ.Α΄, 1/9/1935, σ.11 και 15.
• Αργυρίου Αλεξ., «Ανθίας Τεύκρος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό1. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1983.
• Βερνάλης Αδ., Ανθολογία κυπρίων ποιητών 1878-1934. Κύπρος, 1934.
• Ιντιάνος Αντ., «Τα ποιητάρικα και τα πρωτόλεια του Ανθία», Κυπριακά Γράμματα25, ετ.Β΄, 10/1935, σ.751-757.
• Ιωαννίδης Κλείτος, «Τεύκρος Ανθίας», Ιστορία της νεώτερης κυπριακής λογοτεχνίας, σ.153-158. Λευκωσία, 1986 (για βιβλιοκρισία του Ιωαννίδη βλ. Παναγιώτου Νίκος, Κριτική θεώρηση της «Ιστορίας της νεώτερης κυπριακής λογοτεχνίας» του Κλείτου Ιωαννίδη. Λευκωσία, 1986).
• Καμπάνης Άριστος, Κριτική για τη Δευτέρα Παρουσία, Εργασία73, ετ.Β΄, 23/5/1931, σ.527.
• Κ[οτζιούλας] Γ[ιώργος], Κριτική για τα Σφυρίγματα του αλήτη, Ελληνικά ΓράμματαΕ΄, ετ.Γ΄, 23/11/1929, αρ.75, σ.728.
• Κουδουνάρης Αριστείδης Λ., «Ανθίας Τεύκρος», Βιογραφικόν Λεξικόν Κυπρίων 1800-1920. Λευκωσία, 1995 (έκδοση γ΄).
• Λαπαθιώτης Ναπολέων, Κριτική για τα Σφυρίγματα του αλήτη, ΠειθαρχίαΒ΄, ετ.Α΄, 4/5/1930, σ.23.
• Λαπαθιώτης Ναπολέων, Κριτική για το Άγιε Σατάν ελέησόν με, ΠειθαρχίαΒ΄, ετ.Α΄, 29/6/1930, σ.16.
• Λαπαθιώτης Ναπολέων, Κριτική για το Η Δευτέρα Παρουσία, ΠειθαρχίαΓ΄, ετ.Β΄, 22/3/1931, σ.641.
• Μόντης - Χριστοφίδης, Κυπριακή ανθολογία ποιήσεως. Αθήνα, 1965.
• Προυσής Κώστας Μ., «Τεύκρος Ανθίας», Ελευθερία, 3/10/1940 (τώρα και στον τόμο Θέματα και Πρόσωπα της κυπριακής λογοτεχνίας, σ.95-108. Λευκωσία, Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου, 1990).
• Προυσής Κώστας Μ., «Η ζωντανή Κύπρος του Τεύκρου Ανθία», Θέματα και Πρόσωπα της κυπριακής λογοτεχνίας, σ.109-111. Λευκωσία, Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου, 1990.
• Προυσσής Κώστας, Θέματα και πρόσωπα της κυπριακής λογοτεχνίας, σ.63-65. Λευκωσία, Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τραπέζης Κύπρου, 1990.
• Πρωταίος Στάθης, «Τεύκρος Ανθίας», Λογοτεχνία2, 12/1978, σ.148-182.
• Πυλιώτης Αχιλλέας, Τεύκρος Ανθίας. Λευκωσία, έκδοση του περ. Νέα Εποχή, 1970.
Αφιερώματα περιοδικών
• Νέα Εποχή80, 12/1968.
• Νέα Εποχή131-132, 7-10/1978.

Εργογραφία


(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις)

Ι.Ποίηση
• Λουλούδια της αγάπης. Σκάλα, 1922.
• Τα σφυρίγματα του αλήτη. Αθήνα, 1929.
• Άγιε Σατάν, ελέησόν με. Αθήνα, 1930.
• Η Δευτέρα παρουσία. Λευκωσία, 1931.
• Το Πουργατόριο. Κύπρος, 1931.
• Διψασμένοι στην άβυσσο. Κύπρος, 1936.
• Το χάος. Κύπρος, 1936.
• Η Έξοδος. Κύπρος, 1937.
• Η Άνοδος. Κύπρος, 1939.
• Ιντερμέδιο. Κύπρος, 1939.
• Το Β’ Ιντερμέδιο. Κύπρος, 1940.
• Βομβύκιο. Κύπρος, 1940.
• Σερενάτα. Κύπρος, 1941.
• Ηρωική Συμφωνία. Κύπρος, 1942.
• Σφυρίγματα του ερημίτη. Κύπρος, 1943.
• Εκ βαθέων. Κύπρος, 1945.
• Μουσικό εγκόλπιοΑ΄ - Β΄. Κύπρος, 1945.
• Ελλάδα· Επικολυρικό ποίημα εμπνευσμένο από την ελληνική αντίσταση. Λευκωσία, έκδοση Φλόγας, 1946.
• Το Ανθρώπινο Έπος. 1946.
• Κυπριακή ραψωδία. Κύπρος, 1947.
• Το τραγούδι της γης. Λονδίνο, 1951.
• SOS. Λονδίνο, 1952.
• Το ημερολόγιο του CDP. Κύπρος, 1956.
• Ορατόριο. Λονδίνο, 1961.
• Ποιητικά Άπαντα 1928-1962. Λονδίνο, 1962.
• Κυπριακή τραγωδία (1964-1965). Αθήνα, Κέδρος, [1965].
• Λαμπρακιάδα. Λονδίνο, Anthias Publications, 1966.
• Σ’ Αγαπώ· Συμφωνικό ποίημα. Λονδίνο, Anthias Publications, 1966.
ΙΙ.Πεζογραφία
• Μπλακ Μαρία νο 1. Κύπρος, 1934.
• Καλότυχ’ οι νεκροί. Αθήνα, χ.χ.
ΙΙΙ.Θέατρο
• Σαράβαλο. 1932 (με το ψευδώνυμο Πέτρος Λιμπέρης).
• Η δημοπρασία. Λευκωσία, 1935.
• Ο Γιόκας μας. Λευκωσία, 1936.
• Ταξίδι στον ήλιο. Κύπρος, 1940.
• Ηρωικό εμβατήριο. Κύπρος, 1941.
• Το παλληκάρι της φακής. Κύπρος, 1942.
• Στάλινγκραντ. Κύπρος, 1942.
• Άμωμοι εν οδώ αλληλούια. 1943.
• Αρματωλοί και κλέφτες. Κύπρος, 1943.
ΙV. Μελέτες
• Η ζωντανή Κύπρος. Κύπρος, 1941.
• Η πολιτεία της νύχτας. 1943.
V. Συγκεντρωτικές εκδόσεις
• Ποιητικά Άπαντα 1928-1962. Λονδίνο, 1962.


Νέα αναζήτηση