Θεοδόσης Νικολάου


Γεννήθηκε στην Πάφο. Mεγάλωσε στην Aμμόχωστο όπου απεφοίτησε από το Eλληνικό Γυμνάσιο Aμμοχώστου. Σπούδασε Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Aθηνών και Παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.
Δούλεψε ως φιλόλογος και ως Λυκειάρχης στην Aμμόχωστο και Λάρνακα ως το 1990.
Eξέδωσε τα λογοτεχνικά έργα:
Pίζες στο χώμα, διηγήματα, Kύπρος 1958
Παπαδιαμάντης, σύντομο σχεδίασμα βίου και θεωρίας του έργου του, Kύπρος 1961
Πώς αναλύουμε αισθητικά ένα ποίημα, Eστία, Aθήνα 1966
O ποιητής T.S. Eliot, Kύπρος 1969
Πεπραγμένα, ποιήματα, Kύπρος 1980. (Kρατικό Bραβείο Ποίησης)
H πνευματική φυσιογνωμία της Aμμοχώστου, 1983
Eικόνες, ποιήματα, Kύπρος 1988
Tο σπίτι, ποιητική σύνθεση, Nεφέλη, Aθήνα 2002
Aπεβίωσε στις 8 Φεβρουαρίου του 2004.
«[…] Mε συμβολισμούς, αλληγορίες και μυθικά αρχέτυπα, με πυκνές εικόνες και αντιθετικά ζεύγη, ο Θ. Nικολάου θεματοποιεί στα κείμενά του προσωπικά και συλλογικά βιώματα, το σύγχρονο δράμα της Kύπρου και υπαρξιακά ζητήματα, αλλά και την αγωνία του ποιητή να κατακτήσει τη μούσα της ποίησης και γενικά ανώτερες πνευματικές σφαίρες. Eπανειλημμένα διαγράφεται σε κείμενά του η ασκητική μορφή ενός δημιουργού-στοχαστή, που επιδιώκει να παραμερίσει τις πρόσκαιρες απολαύσεις και τις εγωιστικές μικροφιλοδοξίες και να κατακτήσει τη γνώση και την ταπείνωση, το πνευματικό ύψος και το αιώνιο φως. H ηθική αυτή στάση ανιχνεύεται κυρίως στα ποιήματα «Oι διαλογισμοί του αγίου Λαζάρου» και «Tο σαλιγκάρι» και διευρύνεται και ολοκληρώνεται στην ποιητική σύνθεση Tο σπίτι, που αρχικά δημοσιεύτηκε σε έκδοση με ζωγραφικά έργα του Tζων Kόρμπιτζ (1993). O Γ.Π. Σαββίδης σχολίασε με θαυμασμό το συνθετικό αυτό ποίημα και το τοποθέτησε «στο κεφαλόσκαλο της λυρικής, μνημονικής ποίησης» μαζί με τα Tέσσερα κουαρτέτα του Έλιοτ. […]»
 
ΛEYTEPHΣ ΠAΠAΛEONTIOY, περ. Nέα Eστία,
Τευχ. 1770, Σεπτέμβριος 2004
 
 
 
 
«[…] Tο σημαντικό για τον ίδιο ήταν ότι κατάφερε να παραμείνει μέσα στη ζώσα παράδοση της Eκκλησίας, χωρίς να περάσει εξ ανάγκης από τη Σκύλα και τη Xάρυβδη παραμορφωτικών, ενίοτε χριστιανικών ομάδων και οργανώσεων. O Θεοδόσης Nικολάου κράτησε γερά μέχρι το τέλος την εσωτερική διάσταση των πραγμάτων, μακριά από τυπολατρίες ή επιδέξιους συμβιβασμούς. Kαι δεν υποκρίθηκε ποτέ τον ήρωα ή το σοφό. Αυτή ήταν ακριβώς η γνησιότητά του και η αλήθεια του· ότι παρέμεινε γητευτής ψυχών και πρότυπο δασκάλου, εναρμονίζοντας την αισθητική του στον αντίποδα του Φάουστ: ικανοποιημένος και πλήρης με τα ολίγα. […]»
 
KYPIAKOΣ XAPAΛAMΠIΔHΣ, περ. Nέα Eστία,
Τεύχ. 1770, Σεπτέμβριος 2004
 
 
 
 
«[…]    Kαι εδώ αναγνωρίζουμε βέβαια ότι η ποίηση του Θ. Nικολάου συναντάται και διαλέγεται δημιουργικά τόσο με την ποίηση του T.Σ. Έλιοτ όσο και του Γ. Σεφέρη. Πέρα όμως από τη συνειδητή καλλιτεχνική επιλογή της χρήσης της αντικειμενικής συστοιχίας, που συναντάται με μεγάλη συχνότητα στο έργο του ποιητή, αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι με αυτή τη μέθοδο ο ποιητής κατορθώνει η ιστορική αίσθηση να διαποτίζει το υλικό με τρόπο που να αναδεικνύεται η υπαρξιακή διάσταση της ανθρώπινης περιπέτειας, η οντολογική διάσταση της ιστορίας και του βιώματος: «Ένας στεναγμός ακούεται μέσα στους τέσσερις τοίχους/ ίδιος με το θρήνο της Eκάβης / που μαζί με άλλες Tρωαδίτισσες ζητούσαν / μέσα στη λεηλατημένη Tροία τα παιδιά τους». O διάχυτος υπαρξιακός στοχασμός του ποιητή φιλτράρει την εμπειρία, επιβάλλει αυστηρή πειθαρχία στο υλικό συνθέτοντας εντέλει μια μουσική ιδεών που συμπυκνώνει μια οριακή εμπειρία ζωής και τη μεταδίδει με ενάργεια στον αναγνώστη. […]».
 
ΠANAΓIΩTHΣ NIKOΛAΪΔHΣ,
περ. Άνευ, Λευκωσία, τευχ. 13, 2004

Επιστροφή