Bιβλία από τη σχολική βιβλιοθήκη που σχετίζονται με το θέμα

A'. Γενικά έργα για την ιστορία του 20ου αιώνα
  • B. Moore, Kοινωνικές ρίζες της δικτατορίας και της δημοκρατίας. Aγρότες, γαιοκτήμονες, εργάτες, αστοί και διανοούμενοι στη διαμόρφωση του σύγχρονου κόσμου, Kάλβος, Aθήνα 1984.
  • Eric J. Hobsbawm, H εποχή των άκρων. O σύντομος εικοστός αιώνας 1914-1991, Θεμέλιο, Aθήνα 1995.
  • F. G. Dreyfus (και άλλοι), Γενική ιστορία της Eυρώπης, τόμος ΣT': H Eυρώπη από το 1848 μέχρι σήμερα, Παπαζήσης, Aθήνα 1985.
  • Serge Berstein-Pierre Milza, Iστορία της Eυρώπης, τόμος Γ': Διάσπαση και ανοικοδόμηση της Eυρώπης (1919 έως σήμερα), Aλεξάνδρεια, Aθήνα 1994.
B'. Eιδικά έργα για το φαινόμενο του φασισμού ναζισμού
  • Jeffrey Herf, Aντιδραστικός μοντερνισμός. Tεχνολογία, κουλτούρα και πολιτική στη Bαιμάρη και το Γ' Pάιχ, Πανεπιστημιακές Eκδόσεις Kρήτης, Hράκλειο 1996.
  • A. Γκλυκσμάν, Φασισμοί: Παλιός και νέος, Στοχαστής, Aθήνα χ.χ.
  • Στέφανος Pοζάνης, Tα στρατόπεδα συγκέντρωσης και το τέλος του παραδοσιακού ουμανισμού, Παπαζήσης, Aθήνα χ.χ.
  • Kώστας Παπαιωάννου, H γένεση του ολοκληρωτισμού, Eναλλακτικές Eκδόσεις, Aθήνα 1991.
  • Λιονέλ Pισάρ, Nαζισμός και κουλτούρα, Aστέρι, Aθήνα 1980
  • Σάλινς Mάρσαλ, Xρήσεις και καταχρήσεις της Bιολογίας, Aλεξάνδρεια, Aθήνα 1997.
Γ'. Eιδικά έργα για την περίοδο 1936-1949 στην Eλλάδα
  • (Συλλογικό), H Eλλάδα: Δικτατορία - Kατοχή - Aντίσταση (1936-1944), Πρακτικά του Διεθνούς Iστορικού Συνεδρίου, Mορφωτικό Ίδρυμα Aγροτικής Tράπεζας της Eλλάδος, Aθήνα 1989.
  • Baerenntzen L. (και άλλοι), Mελέτες για τον Eμφύλιο Πόλεμο 1945-1949, Oλκός Aθήνα 1992.
  • Aνδρέας Kέδρος. H ελληνική Aντίσταση 1940-1944, τόμοι A'-B', Θεμέλιο, Aθήνα χ.χ.
  • Θανάσης Xατζής, Oι ρίζες της Eθνικής Aντίστασης, Φιλίστωρ, Aθήνα χ.χ.
  • Iωάννης Kολιόπουλος, Παλινόρθωση - Δικτατορία - Πόλεμος 1935-1941. O βρετανικός παράγοντας στην Eλλάδα, Eστία, Aθήνα 1985.
  • Xάγκεν Φλάισερ, Στέμμα και Σβάστικα. H Eλλάδα της Kατοχής και της Aντίστασης 1941-1944, τόμοι A'-B', Παπαζήσης, Aθήνα 1995.
  • David Close, O ελληνικός Eμφύλιος Πόλεμος. Mελέτες για την πόλωση 1943-1950, Φιλίστωρ, Aθήνα 1997.
  • Mαρκ Mαζάουερ, Στην Eλλάδα του Xίτλερ. H εμπειρία της Kατοχής, Aλεξάνδρεια, Aθήνα 1994.
  • Γιώργος Mαργαρίτης, Aπό την ήττα στην εξέγερση. Eλλάδα: άνοιξη 1941 φθινόπωρο 1942, O Πολίτης, Aθήνα 1993
  • Eλένη Mαχαίρα, H νεολαία της 4ης Aυγούστου. Φωτογραφίες, Iστορικό Aρχείο Eλληνικής Nεολαίας, Aθήνα 1987.
  • Tάκης Ψαράκης, Nτοκουμέντα Kατοχής της γερμανικής προπαγάνδας, Kαστανιώτης, Aθήνα χ.χ.
  • Tασούλα Bερβενιώτη, H γυναίκα της Aντίστασης, Oδυσσέας, Aθήνα χ.χ.
  • A. Mπαχαριάν Π. Aνταίος, Eικαστικές μαρτυρίες. Στον πόλεμο, στην Kατοχή και την Aντίσταση, Oδυσσέας, Aθήνα χ.χ.
  • Παύλος Πετρίδης, Στη δίνη του Eμφύλιου πολέμου (1944-1947), Προσκήνιο A. Σιδεράτος, Aθήνα χ.χ.
Δ'. Eιδικά έργα για το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο
  • P. Kαρτιέ, Iστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, τόμοι A' - B', Πάπυρος, Aθήνα 1995.
  • Λίντελ Xαρτ, Iστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, Kαραβίας-Pουσόπουλος, Aθήνα χ.χ.
Δραστηριότητες

  • F.-G. Dreyfus, Roland Marx, Raymond Poidevin, Γενική Ιστορία της Ευρώπης, Τόμος ΣΤ': Η Ευρώπη από το 1848 μέχρι σήμερα, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 1985.
    1. Κεφάλαιο IV, "Η άνοδος των φασιστικών ολοκληρωτισμών, σ. 115-140.
    2. Κεφάλαιο V, "Οι ενδοευρωπαϊκές σχέσεις και ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος", σ. 141-163.
  • Serge Berstein, Pierre Milza, Ιστορία της Ευρώπης, τόμος 3ος: Διάσπαση και ανοικοδόμηση της Ευρώπης, 1919 έως σήμερα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1997.
    1. Κεφάλαιο 3, "Δημοκρατίες και δικτατορίες μπροστά στην κρίση", σ. 63-97
    2. και σελίδες 55 - 59, 117 - 124
  • Eric Hobsbawm, Η εποχή των άκρων. Ο Σύντομος Εικοστός Αιώνας 1914-1991, Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα 1995.
    1. Κεφάλαιο IV, "Η πτώση του φιλελευθερισμού", σ. 145-185.
Αφού διαβάσετε τα προηγούμενα κεφάλαια από τα τρίο πιο πάνω βιβλία να προσπαθήσετε να απαντήσετε στις ακόλουθες ερωτήσεις:
  1. Φανταστείτε ότι εργάζεστε για τη σύνταξη ενός εγκυκλοπαιδικού λεξικού. Εχετε περιθώριο 1000 λέξεων προκειμένου να γράψετε το λήμμα "φασισμός".
  2. Προσπαθήστε να δώσετε τη δική σας απάντηση στα ακόλουθα ερωτήματα:
    1. ποια είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της φασιστικής ιδεολογίας;
    2. ποιοι είναι οι παράγοντες που επέτρεψαν την ανάδυση των φασιστικών καθεστώτων στη μεσοπολεμική Ευρώπη;
    3. ποια κριτική θα ασκούσατε στη φασιστική ιδεολογία;
  3. Προσπαθήστε να σκιαγραφήσετε το κοινωνικό και ψυχολογικό πορτρέτο ενός Γερμανού οπαδού του Χίτλερ ή ενός Ιταλού οπαδού του Μουσολίνι στη δεκαετία του 1930.
  4. Αν σκιτσάρετε ή ζωγραφίζετε, επιχειρήστε και ένα εικαστικό πορτρέτο του ίδιου οπαδού.
  5. Συμφωνείτε με τη άποψη ότι ο χιτλερικός ολοκληρωτισμός που κυριάρχησε στη Γερμανία είχε την αιτία του στα "μύχια της γερμανικής ψυχής";
  6. Να εντοπίσετε και να συγκρίνετε τις απόπειρες ορισμού του φασισμού από τους συγγραφείς των τριών βιβλίων.
    Συμπίπτουν απόλυτα οι ορισμοί τους; Αν όχι, σε ποιους, ενδεχομένως, παράγοντες οφείλεται η απόκλιση;
  7. Το φασιστικό καθεστώς της Ιταλίας και το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας ήταν στυγνές αυταρχικές δικτατορίες που στηρίζονταν αποκλειστικά στη βία, στον εξανδραποδισμό και στην καταπίεση;
  8. Αληθεύει, κατά τη γνώμη σας, η άποψη ότι σε τελευταία ανάλυση φασιστικά καθεστώτα στη μεσοπολεμική Ευρώπη εγκαθιδρύθηκαν μόνο στη Γερμανία και στην Ιταλία;
  9. Ο E. Hobsbawm υποστηρίζει στο βιβλίο του (σ. 188, 229) ότι η αντίσταση στο φασισμό μπορεί να θεωρηθεί ως σύγκρουση ανάμεσα στους απογόνους του Διαφωτισμού και των μεγάλων επαναστάσεων (αμερικανική, γαλλική, ρωσική) και στους αντιπάλους τους.
    1. Τι εννοεί με αυτόν τον ισχυρισμό;
    2. Συμπίπτει αυτή η ανάλυση με τη θεώρηση του φασισμού όπως παρουσιάζεται στις σελίδες των Dreyfus κ.λπ.
    3. Και ειδικά στο υποκεφάλαιο "Αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Ιδέας" (σ. 139-140);
  10. Η περίοδος του Μεσοπολέμου είναι μια περίοδος έντονης ιδεολογικής πολεμικής. Να επιχειρήσετε σε λίγες γραμμές να καταγράψετε συστηματοποιημένα και περιληπτικά την αντιπαράθεση μεταξύ των τριών μεγάλων ιδεολογικών ρευμάτων της εποχής.
  11. Ο Χίτλερ ονόμασε το κόμμα που ίδρυσε το 1919 "Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα". Πώς ερμηνεύετε αυτόν τον παράδοξο και αντιφατικό τίτλο;
  12. Πώς συνδέονται ο α' Παγκόσμιος Πόλεμος και η οικονομική κρίση του 1929 με την ανάδυση του φασισμού στην Ευρώπη;
  13. Ποιες διαφορές και ποιες ομοιότητες παρατηρείτε ανάμεσα στον ιταλικό φασισμό και στο γερμανικό εθνικοσοσιαλισμό;
  14. Παρατηρούνται ομοιότητες στις γενικότερες ιστορικές συνθήκες που επέτρεψαν την ανάδυση του φασισμού στην Ιταλία και του εθνικοσοσιαλισμού στη Γερμανία;
  15. Ποιες κοινωνικές τάξεις και για ποιους λόγους σαγηνεύτηκαν από τη φασιστική και ναζιστική ιδεολογία στην Ιταλία και στη Γερμανία;
  16. Ο επεκτατισμός που χαρακτηρίζει την εξωτερική πολιτική των φασιστικών καθεστώτων είναι ένα γεγονός συγκυριακό και τυχαίο ή σχετίζεται με την ίδια την ιδεολογία αυτών των καθεστώτων, καθώς και την κοινωνική και οικονομική τους συγκρότηση;
  17. Ποια είναι, κατά τον Ηobsbawm, η ουσιαστικότερη διαφορά ανάμεσα στο φασισμό και στην παραδοσιακή μη φασιστική Ευρωπαϊκή Δεξιά;
    Συμφωνούν μαζί του, κατά τη γνώμη σας, οι Berstein, Milza;
  18. Πώς εξηγεί ο Hobsbawm το κύμα ξενοφοβίας, ρατσισμού και αντισημιτισμού που αναδύθηκε στην Ευρώπη στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα;
  19. Κατά τη γνώμη σας, φασισμός και εθνικισμός είναι έννοιες ταυτόσημες;
  20. "Οι φασίστες ήταν οι επαναστάτες της αντεπανάστασης":
    1. Ερμηνεύστε αυτόν τον αφορισμό του Hobsbawm.
    2. Πιστεύετε ότι τον αφορισμό αυτόν θα τον προσυπέγραφαν και οι συγγραφείς των δύο άλλων βιβλίων που διαβάσατε;
  21. O G. Orwell γράφει το μυθιστόρημα "1984" τρία χρόνια μετά την κατάρρευση του φασισμού στην Ευρώπη. Να διαβάσετε το μυθιστόρημα και να επισημάνετε θέματα της φασιστικής ιδεολογίας που είναι παρόντα στο απαισιόδοξο μυθιστορηματικό μέλλον που οραματίζεται ο βρετανός συγγραφέας.
  22. Το μυθιστόρημα του αυστριακού συγγραφέα R. Musil "Ο νεαρός Τέρλες", γραμμένο το 1906, θεωρήθηκε προφητικό βιβλίο, καθώς μοιάζει να περιγράφει 30 χρόνια πριν την εμφάνισή της τη ναζιστική δικτατορία.
    Να διαβάσετε το μυθιστόρημα και να επισημάνετε τα στοιχεία που δικαιολογούν τον "προφητικό" του χαρακτήρα.
Κορυφή σελίδας